Erfgoeddag

‘t Klein Verzet, kiezen voor constructief drinken

Tijdens de Vlaams-Brabants bierweekends willen we het cafébezoek verheffen tot een ‘bijzonder biermoment’ van groot belang voor mens en samenleving.

De bierweekends en de Erfgoeddag met als thema ‘Kiezen’ vormen een goede gelegenheid om op te komen voor de baten van het bierdrinken, voor een cafécultuur die de erkenning door UNESCO als werelderfgoed waardig is.

Onderzoek in verschillende culturen toont aan dat menselijk drinkgedrag de een 7-tal universele kenmerken vertoont waarmee we in de opwaardering van onze cafécultuur best rekening houden:

1. In de meeste samenlevingen is drinken in essentie een sociale activiteit die als dusdanig sterk is omkaderd door een geheel van waarden, normen en gedragingen of attitudes.

2. Deze waarden, normen en gedragingen oefenen een belangrijke sociaal-culturele invloed uit op de gevolgen van drinken, en dit onafgezien van het belang van mogelijke biochemische en psychologische factoren.

3. Alcohol drinken gaat gepaard met een geheel van voorschriften betreffende wie wat en hoeveel mag drinken, bij welke gelegenheid, in welke hoedanigheid en welk gezelschap. Zeer dikwijls zijn aan dergelijke voorschriften sterke emoties en strenge sancties verbonden.

4. Het belang van alcohol voor ontspanning en sociale omgang wordt bij veel volkeren benadrukt.

5. Zelden wordt er een verband gemaakt met problemen (fysisch, psychisch, economisch, relationeel, …) die mogelijk geassocieerd worden met drinken, niet in historische noch in hedendaagse onderzoek.

6. In het geval er zich toch problemen aandienen die aan alcohol worden toegeschreven, dan worden ze gelinkt aan de manier waarop wordt gedronken en de desbetreffende waarden, normen en gedragingen.

7. Pogingen tot verbod zijn nooit succesvol geweest, tenzij het verbod berust op maatregelen van heilige of bovennatuurlijke aard.

In de meeste samenleving heeft het fenomeen van drinken eigenlijk weinig van doen met ‘dorst’. Drinken wordt in essentie beschreven als een sociaal gebeuren dat universeel en in iedere cultuur een belangrijke bijdrage levert tot samenleven en gemeenschapszin.

Drinken gaat omwille van eerdergenoemde gemeenschappelijke kenmerken zeer dikwijls gepaard met een ‘ritueel’. Daarin wordt op een uiterst diverse manier het belang van het drinken voor socialisatie en gemeenschapsvorming uitgedrukt.

Betreft het nu een cafégelag, een koffiekrans of een of ander lokale drinkgewoonte, kiezen voor constructief drinken impliceert dat gans het gebeuren rond drinken op een of andere manier een uitdrukking inhoudt van:

hoe de samenleving eigenlijk werkt en in elkaar steekt, met bijvoorbeeld het uitbrengen van een toast op een goede gezondheid en samenwerking,

hoe we ons idealiter de werking van de samenleving voorstellen, met bijvoorbeeld een kermis na een lange en harde winter en de anticipatie van een nieuwe goede oogst, en

hoe we een alternatieve economie vorm geven en bestendigen, met bijvoorbeeld het aankopen van wijn geproduceerd door ‘bondgenoten’ die we een welvarende toekomst toewensen.

Santé !

Bron: DOUGLAS, M. (Ed.), Constructive Drinking. Perspectives on Drink from Anthropology, Cambridge University Press, Cambridge, 1987, 291 p.